Khóa học Scratch Encore - Đại học Chicago, Tôi đã học và trở thành giáo viên dạy Scratch

Tóm tắt:

Khóa học “Dạy lập trình cho học sinh lớp 5-8 bằng Scratch Encore” của Đại học Chicago trên nền tảng edX là khóa đào tạo dành cho giáo viên (không phải khóa học cho học sinh), dạy cách dạy Scratch bằng chương trình giảng dạy Scratch Encore.
Giá trị thật của khóa không nằm ở tấm chứng chỉ, mà ở việc trang bị cho giáo viên một hệ thống phương pháp dạy Scratch hoàn chỉnh - có chiến lược đọc hiểu dự án, có chiến lược gỡ lỗi, có lý do sư phạm rõ ràng cho từng bước - thay vì dạy theo kiểu “biết Scratch là dạy được”. Đây là điều đáng để đầu tư thời gian, kể cả khi bạn không quan tâm đến chứng chỉ.
Nội dung chia theo 6 tuần, nhưng đây là khóa tự học theo tốc độ cá nhân - nếu tập trung, khoảng 1-2 tuần là có thể hoàn thành, không cần chờ đủ 6 tuần lịch.
Học hoàn toàn miễn phí (edX gọi là chế độ Audit). Chỉ khi muốn có chứng chỉ mang tên mình, đóng dấu Đại học Chicago, bạn mới cần trả phí khoảng 49 USD (thỉnh thoảng có đợt giảm giá) - việc lấy chứng chỉ hay không hoàn toàn tùy chọn.
Điểm giá trị nhất không nằm ở kỹ thuật Scratch (ai cũng có thể tự mò), mà ở hai công cụ sư phạm đi kèm: chiến lược đọc hiểu dự án TIPP&SEE và chiến lược gỡ lỗi “WHAT?!? A MESS”.

Chứng chỉ của tôi

Chứng chỉ Verified Certificate khóa CSPD10000: Teaching Coding in Grades 5-8 with Scratch Encore, cấp cho Phuc Tran bởi UChicagoX - Đại học Chicago, ngày 20/06/2023

Đây là chứng chỉ tôi nhận được sau khi hoàn thành khóa CSPD10000: Teaching Coding in Grades 5-8 with Scratch Encore, cấp bởi UChicagoX ngày 20/06/2023. Từ khi nhận chứng chỉ, tôi đã có đủ kiến thức và phương pháp dạy Scratch để mở các lớp dạy cả học sinh và giáo viên. Từ 2023 đến nay, tôi đã may mắn mang bộ môn lập trình này đến gần 200 học sinh và 50 giáo viên Việt Nam. Tôi vẫn đang dùng kiến thức học được để chia sẻ thêm các tài liệu và phương pháp học tập giảng dạy đến các thầy cô và các em học sinh.

Bạn có thể xem chứng chỉ trực tiếp trên hệ thống edX tại courses.edx.org/certificates/aadd6d096769472d935c2afdc4f58ded.

Khóa học này là gì?

Nếu bạn tìm “học Scratch” trên edX, bạn sẽ dễ nhầm khóa này với các khóa dạy trẻ em lập trình Scratch. Thực ra đây là khóa đào tạo giáo viên (Dạy lập trình cho học sinh lớp 5-8 bằng Scratch Encore - Đại học Chicago) - dạy người lớn (giáo viên, phụ huynh, hoặc bất kỳ ai muốn dạy trẻ) cách sử dụng Scratch Encore, một bộ chương trình giảng dạy lập trình Scratch cho học sinh lớp 6-8 do chính Đại học Chicago phát triển, được thiết kế phù hợp với nhiều nền tảng văn hóa và trải nghiệm sống khác nhau của học sinh.

Ba mục tiêu chính khóa học đặt ra:

Dạy bạn dùng thành thạo Scratch.
Dạy bạn phương pháp sư phạm để dạy lập trình bằng Scratch (không chỉ “biết Scratch” mà còn biết “dạy Scratch”).
Giúp bạn nắm chắc chương trình giảng dạy Scratch Encore để áp dụng trực tiếp vào lớp học.

Khóa không yêu cầu bất kỳ kinh nghiệm lập trình nào trước đó, và cũng không có giáo trình rời - mọi tài liệu đều được đưa sẵn vào trong khóa học trên edX.

Nội dung 6 tuần

Khóa được chia thành 6 tuần, mỗi tuần giới thiệu một khái niệm khoa học máy tính và phần học Scratch Encore tương ứng để dạy khái niệm đó:

Tuần	Chủ đề	Nội dung
1	Làm quen Scratch	Làm quen chương trình Scratch Encore, môi trường lập trình Scratch, phần Làm quen Scratch cơ bản
2	Sự kiện	Phần học về Sự kiện (Events), các kỹ năng Scratch cơ bản, lý do đằng sau các chiến lược học tập của chương trình
3	Hoạt hình	Phần học Hoạt hình (tạo hoạt hình đơn giản bằng vòng lặp cơ bản); giới thiệu chiến lược gỡ lỗi “WHAT?!? A MESS” (tạm dịch: “Cái gì thế này?! Rối tung rồi”)
4	Vòng lặp có điều kiện	Dùng vòng lặp kết thúc khi một điều kiện cụ thể được thỏa mãn
5	Phân rã theo chuỗi	Phân rã một dự án thành chuỗi các sự kiện và hành động
6	Đồng bộ một chiều	Đồng bộ hành động giữa các nhân vật (sprite) qua cơ chế truyền thông điệp - gồm cả kiểu một-một và một-nhiều

Hai điểm đáng giá nhất trong 6 tuần này không phải là kỹ thuật Scratch (thứ giáo viên nào cũng có thể tự mò được), mà là hai công cụ sư phạm đi kèm chương trình học:

TIPP&SEE - một quy trình có cấu trúc để học sinh “đọc hiểu” một dự án Scratch có sẵn trước khi chỉnh sửa nó: quan sát có ghi chép, dự đoán đoạn lệnh liên quan đến hành động quan sát được, rồi thử nghiệm có chủ đích để hiểu từng khối lệnh hoạt động ra sao. Cách này giải quyết đúng vấn đề mà giáo viên dạy Scratch hay gặp: học sinh mở một dự án mẫu và không biết bắt đầu từ đâu.
“WHAT?!? A MESS” - một chiến lược gỡ lỗi được dạy từ tuần 3, giúp học sinh có quy trình xử lý khi chương trình chạy sai thay vì đoán mò hoặc xóa hết làm lại.

Về đánh giá, khóa dùng thang đạt/không đạt (dành cho người học đăng ký bản có xác thực danh tính), cần đạt 70% trở lên, gồm 35% bài tập lập trình (TIPP&SEE, Chỉnh sửa, Tạo mới, Gỡ lỗi), 25% bài kiểm tra kiến thức, 40% bài đánh giá. Mỗi tuần còn có diễn đàn để giáo viên trao đổi, hỏi cách gỡ lỗi lẫn nhau, chia sẻ dự án - phần này khá giống một cộng đồng giáo viên nhỏ hơn là một khóa học trực tuyến đại chúng thông thường.

Học tự tốc độ, chỉ trả phí nếu muốn lấy chứng chỉ

Đây là hai điểm các giáo viên cần cân nhắc khi học khóa này, vì nghe “6 tuần” hay “chứng chỉ nước ngoài” dễ khiến nhiều người ngại thử:

Bạn không bị ép học đúng 6 tuần. Nội dung được chia theo 6 tuần chỉ là gợi ý tiến độ, còn thực tế đây là khóa tự học theo tốc độ cá nhân (self-paced) - video và bài tập của tất cả các tuần đều mở sẵn, bạn xem/làm nhanh hay chậm tùy mình. Nếu bạn tập trung dành thời gian liên tục, khoảng 1-2 tuần là đã có thể hoàn thành và đủ điều kiện lấy chứng chỉ, không cần chờ đủ 6 tuần lịch.
Học hoàn toàn miễn phí, chỉ tốn tiền nếu muốn có chứng chỉ. edX gọi chế độ học miễn phí này là Audit - bạn xem được toàn bộ video, làm được bài tập, tham gia diễn đàn mà không tốn đồng nào. Nói cách khác, toàn bộ phần nội dung và phương pháp - thứ giá trị nhất của khóa - bạn học được mà không mất phí. Chứng chỉ chỉ là phần cộng thêm: nếu muốn được chấm điểm chính thức và cấp chứng chỉ có tên mình, đóng dấu của Đại học Chicago, bạn mới cần nâng cấp lên bản có xác thực danh tính, với chi phí khoảng 49 USD (edX thỉnh thoảng có đợt giảm giá). Vì vậy, đừng để việc “có cần chứng chỉ hay không” cản bạn thử học - phần đáng giá nhất vốn đã miễn phí.

Ai nên học khóa này?

Nên học nếu bạn:

Là giáo viên (Tin học, hoặc môn khác) đã từng dạy Scratch theo kiểu tự mày mò, muốn có một quy trình sư phạm bài bản thay vì “dạy tới đâu tính tới đó”.
Là giáo viên hoặc phụ huynh muốn dạy con/học sinh học Scratch một cách có phương pháp, thay vì chỉ mở video hướng dẫn cho các em xem theo.
Muốn học cách xử lý những tình huống thực tế trên lớp: học sinh bí ý tưởng, code lỗi mà không biết sửa từ đâu, dự án mẫu quá phức tạp để bắt đầu.
Ngoài phương pháp, còn muốn có thêm một chứng chỉ được công nhận (từ Đại học Chicago) để làm hồ sơ dạy học hoặc mở lớp - dù đây chỉ nên là lý do phụ.

Có lẽ chưa cần nếu bạn:

Chỉ cần biết Scratch để tự làm dự án cá nhân, không có nhu cầu dạy lại cho ai - có nhiều tài liệu tự học Scratch miễn phí, ngắn gọn hơn khóa này.
Đã có chương trình dạy Scratch riêng và không cần tham khảo phương pháp TIPP&SEE hay Scratch Encore.

Một số câu hỏi thường gặp

Chứng chỉ này có mất phí không? Học thì miễn phí (bản Audit). Chỉ khi muốn lấy chứng chỉ, bạn mới trả phí khoảng 49 USD để nâng cấp lên bản có xác thực danh tính - xem chi tiết ở mục trên.

Học 6 tuần có bắt buộc học đúng lịch không? Không. Đây là khóa tự học theo tốc độ cá nhân, tập trung học thì rút ngắn còn khoảng 1-2 tuần.

Học xong có được cấp chứng chỉ dạy học chính thức không? Đây là chứng chỉ hoàn thành khóa học của Đại học Chicago/edX, không phải chứng chỉ sư phạm/giấy phép giảng dạy chính thức của một cơ quan giáo dục. Nó phù hợp để làm hồ sơ, minh chứng năng lực khi mở lớp dạy Scratch, chứ không thay thế bằng cấp sư phạm.

Có cần biết lập trình trước khi học không? Không. Khóa không có yêu cầu tiên quyết, kể cả về kinh nghiệm lập trình.

Scratch Encore khác gì Scratch thông thường? Scratch Encore không phải một phiên bản khác của phần mềm Scratch - đây là một bộ chương trình giảng dạy (giáo án, bài tập, chiến lược dạy) được xây dựng để dạy Scratch theo hướng phù hợp với nhiều nền văn hóa và trải nghiệm sống của học sinh, dùng chung nền tảng Scratch mà mọi người vẫn biết.

Th.S Trần Huy Phúc

Kỹ sư phần mềm @Adnovum & Bumbii Academy

Học Tiếng Anh với Bumbii English