Cấu trúc switch-case

switch-case là một cấu trúc điều khiển dùng để so sánh một biến với nhiều giá trị cụ thể, giúp thay thế một chuỗi dài các if/else if.

Cú pháp cơ bản

#include <iostream>

int main() {
    int day = 3;

    switch (day) {
        case 1:
            std::cout << "Thu Hai" << std::endl;
            break;
        case 2:
            std::cout << "Thu Ba" << std::endl;
            break;
        case 3:
            std::cout << "Thu Tu" << std::endl;
            break;
        default:
            std::cout << "Ngay khac" << std::endl;
            break;
    }

    return 0;
}

• switch (bien): biến cần so sánh (chỉ hoạt động với kiểu số nguyên, char, hoặc enum - không dùng được với std::string)
• case gia_tri:: nhánh khớp với giá trị cụ thể
• break;: bắt buộc để thoát khỏi switch sau khi khớp - nếu quên, chương trình sẽ “rơi xuống” (fall-through) case tiếp theo!
• default:: nhánh mặc định nếu không khớp case nào

Cạm bẫy: quên break (fall-through)

int x = 1;

switch (x) {
    case 1:
        std::cout << "Mot" << std::endl;
        // Thiếu break!
    case 2:
        std::cout << "Hai" << std::endl;
        break;
    default:
        std::cout << "Khac" << std::endl;
}
// Kết quả in ra CẢ HAI dòng: "Mot" VÀ "Hai" (vì thiếu break ở case 1)

Đây là một trong những lỗi phổ biến nhất khi mới học C++ - chi tiết ở phần What the C++.

Fall-through có chủ đích (gộp nhiều case)

Đôi khi việc “rơi xuống” là có chủ đích, dùng để gộp nhiều case xử lý giống nhau:

char grade = 'B';

switch (grade) {
    case 'A':
    case 'B':
        std::cout << "Gioi" << std::endl; // Cả 'A' và 'B' đều vào đây
        break;
    case 'C':
        std::cout << "Kha" << std::endl;
        break;
    default:
        std::cout << "Can co gang" << std::endl;
}

switch với char

char grade = 'A';

switch (grade) {
    case 'A':
        std::cout << "Xuat sac" << std::endl;
        break;
    case 'B':
        std::cout << "Gioi" << std::endl;
        break;
    default:
        std::cout << "Khac" << std::endl;
}

Vì sao dùng switch thay vì if/else?

switch thường nhanh hơn một chuỗi if/else if dài (trình biên dịch có thể tối ưu thành bảng nhảy - jump table), nhưng chỉ hoạt động với giá trị rời rạc, cụ thể (không so sánh khoảng giá trị như if (x > 10)).

Tổng kết

• switch-case so sánh một biến với các giá trị cụ thể, chỉ dùng được với số nguyên, char, enum
• Luôn nhớ break sau mỗi case, trừ khi cố ý muốn fall-through
• default là nhánh xử lý khi không khớp case nào