Kế thừa (Inheritance)

1. Kế thừa là gì?

Kế thừa (inheritance) cho phép một lớp (lớp con - subclass) tái sử dụng thuộc tính và phương thức của một lớp khác (lớp cha - superclass) bằng từ khóa extends:

public class Animal { // lớp cha
    String name;

    void eat() {
        System.out.println(name + " đang ăn");
    }
}

public class Dog extends Animal { // lớp con kế thừa Animal
    void bark() {
        System.out.println(name + " sủa: Gâu gâu!"); // dùng được "name" từ Animal
    }
}

Dog dog = new Dog();
dog.name = "Lucky"; // thuộc tính kế thừa từ Animal
dog.eat();            // phương thức kế thừa từ Animal
dog.bark();           // phương thức riêng của Dog

Dog là một (is-a) Animal - mọi Dog cũng là một Animal, có đầy đủ những gì Animal có, cộng thêm phần riêng của nó.

2. super - gọi constructor/phương thức của lớp cha

public class Animal {
    String name;

    public Animal(String name) {
        this.name = name;
    }

    void eat() {
        System.out.println(name + " đang ăn");
    }
}

public class Dog extends Animal {
    public Dog(String name) {
        super(name); // gọi constructor của Animal - PHẢI là dòng đầu tiên
    }

    @Override
    void eat() {
        super.eat(); // gọi lại phiên bản eat() của Animal trước
        System.out.println(name + " ăn rất nhanh!");
    }
}

3. Override (ghi đè) phương thức

Lớp con có thể định nghĩa lại một phương thức đã có ở lớp cha, với cùng tên, cùng tham số - gọi là override (ghi đè). Dùng annotation @Override để trình biên dịch kiểm tra giúp bạn có ghi đè đúng chữ ký hay không:

public class Animal {
    void makeSound() {
        System.out.println("Một số âm thanh chung chung...");
    }
}

public class Dog extends Animal {
    @Override
    void makeSound() { // ghi đè - cùng tên, cùng tham số với Animal
        System.out.println("Gâu gâu!");
    }
}

Chi tiết về sự khác nhau giữa override và overload xem ở trang “Overriding vs Overloading” trong mục What the Java!.

4. Java chỉ hỗ trợ đơn kế thừa (single inheritance)

⚠️ Một lớp trong Java chỉ được extends đúng một lớp cha (không như C++ hỗ trợ đa kế thừa nhiều class). Muốn “kế thừa” hành vi từ nhiều nguồn, dùng interface (xem trang “Interface và Abstract class”).

// public class Dog extends Animal, Pet {} // LỖI BIÊN DỊCH! Không thể extends 2 class

5. Mọi class đều ngầm kế thừa Object

Nếu một class không khai báo extends lớp nào, nó ngầm định kế thừa từ lớp Object - lớp gốc của mọi class trong Java, cung cấp sẵn các phương thức như toString(), equals(), hashCode() (xem trang “equals, hashCode và toString”).

Tổng kết

• extends để một lớp con kế thừa thuộc tính và phương thức từ lớp cha
• super(...) gọi constructor lớp cha; super.method() gọi lại phương thức gốc của lớp cha
• @Override để ghi đè phương thức của lớp cha với cùng chữ ký
• Java chỉ hỗ trợ đơn kế thừa giữa các class - dùng interface để có hành vi từ nhiều nguồn