Scratch là gì?

Scratch là một ngôn ngữ lập trình trực quan (visual), hoạt động theo kiểu kéo-thả (drag and drop) các khối lệnh (block), do nhóm Lifelong Kindergarten tại MIT Media Lab phát triển từ năm 2003, phát hành công khai từ 2007. Phiên bản hiện tại là Scratch 3.0.

Thay vì gõ từng dòng lệnh và dễ mắc lỗi cú pháp (thiếu dấu ;, sai thụt lề…), người dùng Scratch ghép các mảnh khối lệnh lại với nhau - mỗi khối có hình dạng riêng, chỉ khớp được với khối phù hợp - nên gần như không thể viết sai cú pháp.

Vì sao Scratch phù hợp để bắt đầu học lập trình?

Không cần biết gõ phím nhanh hay nhớ cú pháp - chỉ cần kéo và thả
Trực quan hoá tư duy lập trình: vòng lặp, điều kiện, biến, hàm đều là các khối lệnh có hình dạng gợi ý chức năng
Phản hồi tức thì: nhân vật (sprite) di chuyển, đổi hình, phát âm thanh ngay khi chạy chương trình, kích thích hứng thú học
Miễn phí, chạy ngay trên trình duyệt, không cần cài đặt phần mềm
Là bước đệm tốt trước khi chuyển sang các ngôn ngữ văn bản như Python hay C++

Scratch dùng để làm gì?

Tạo hoạt hình, câu chuyện tương tác
Làm trò chơi (game) 2D đơn giản
Mô phỏng, minh hoạ các bài toán, thuật toán
Luyện tư duy thuật toán cho các kỳ thi tin học dành cho học sinh tiểu học, ví dụ bảng A của Hội thi Tin học trẻ toàn quốc

Học và thực hành Scratch ở đâu?

Truy cập scratch.mit.edu bằng trình duyệt (Chrome, Edge, Firefox…), sau đó:

Bấm Tạo mới (Create) để mở trình soạn thảo (không bắt buộc phải đăng ký tài khoản để thử)
Kéo khối lệnh từ bảng khối lệnh bên trái/giữa vào khu vực kịch bản bên phải
Bấm vào khối lệnh hoặc cờ xanh phía trên sân khấu để chạy thử

Ngoài phiên bản web, Scratch còn có Scratch Desktop (ứng dụng cài đặt, dùng được khi không có mạng) và Scratch Jr (phiên bản đơn giản hơn cho trẻ 5-7 tuổi, dùng trên máy tính bảng).

Bài tiếp theo sẽ giới thiệu chi tiết giao diện Scratch.