Các dạng toán thường gặp trong đề thi Tin học trẻ Bảng A
Chuyên đề này được soạn sau khi đọc lại đề thi Tin học trẻ Bảng A của 5 năm gần đây, từ vòng huyện, tỉnh đến vòng khu vực và toàn quốc. Các bài toán có lời văn được gom lại theo dạng. Với mỗi dạng các bạn sẽ có:
- Lý thuyết: dấu hiệu nhận ra dạng toán, kiến thức và khối Scratch cần dùng.
- 2 bài giải mẫu: lấy từ đề thi thật, có phần phân tích hướng giải, chương trình Scratch và bảng chạy tay.
- 3-4 bài tập: lấy từ đề thi thật (ghi rõ tỉnh, huyện, năm), xếp từ dễ đến khó, mỗi bài một kỹ thuật khác nhau.
Tài liệu không xét các bài vẽ hình, vẽ hoa văn, trò chơi và các bài xử lý xâu ký tự thuần tuý. Các dạng đó có chuyên đề riêng: Vẽ hoa văn, Lập trình game, Xử lý chuỗi.
Đề thi 5 năm gần đây ra những dạng toán nào?
Phần tiêu đề “Đề thi 5 năm gần đây ra những dạng toán nào?”Trong 421 bài của 109 đề, khoảng 110 bài là toán có lời văn: đề kể một câu chuyện (chia kẹo, mua bút, trồng cây, xem đồng hồ…) và hỏi một con số. Phần còn lại là bài vẽ hình, trò chơi, bài về chữ số, dãy số và xâu ký tự. Bảng dưới đây xếp các bài toán có lời văn thành 9 dạng (số bài là số đếm được trong 109 đề, một bài chỉ xếp vào một dạng):
| Dạng | Nội dung | Số bài | Ví dụ trong đề thi |
|---|---|---|---|
| 1 | Chia đều, số dư và làm tròn lên | 15 | Chia kẹo, chia bánh, xếp xe, đóng bao |
| 2 | Mua hàng, tính tiền và khuyến mãi | 12 | Mua theo gói, mua m tặng 1, đổi vỏ lấy hàng |
| 3 | Phân loại theo mức và tính điểm | 10 | Xếp loại vận động viên, điểm bóng đá |
| 4 | Thời gian: giờ, ngày, thứ trong tuần | 12 | Đổi giây ra giờ, sau N ngày là thứ mấy |
| 5 | Trồng cây và xếp hàng tăng đều | 10 | Trồng cây ven đường, xếp gạch, cột nhà |
| 6 | Mô phỏng theo từng ngày | 8 | Cho bi mỗi ngày, ăn kẹo, tiết kiệm tiền |
| 7 | Toán điển hình tiểu học | 12 | Tổng và tỉ, trung bình cộng, tìm số |
| 8 | Hình học có lời văn | 16 | Chu vi, diện tích, xếp hình vuông |
| 9 | Đếm và tập hợp | 13 | Thích cả hai môn, bắt tay, đánh số trang |
Những điều rút ra khi đọc đề:
- Năm nào cũng có toán có lời văn. Các dạng 1, 2, 4, 8 và 9 xuất hiện nhiều, có ở cả vòng huyện lẫn vòng toàn quốc. Dạng 7 cũng có nhiều bài nhưng chủ yếu ở vòng huyện, vòng tỉnh.
- Những năm gần đây, ở nhiều đề, bài làm sẽ được chấm tự động bằng máy. Các
đề này ghi “dữ liệu nhập từ bàn phím, kết quả ghi ra màn hình”. Chương trình chỉ được hỏi bằng
hỏi [] và đợivà chỉ được nói ra đúng kết quả, không kèm lời giải thích, vì máy chấm so từng chữ. - Số trong đề ngày càng lớn. Nhiều đề chia điểm theo mức: với N nhỏ (vài nghìn) thì vòng lặp chạy kịp, với N tới hàng tỉ thì phải có công thức hoặc một cách đi tắt. Vì vậy trong mỗi dạng, chuyên đề luôn chỉ ra khi nào dùng vòng lặp được và khi nào cần công thức.
Các khối Scratch dùng nhiều trong chuyên đề
Phần tiêu đề “Các khối Scratch dùng nhiều trong chuyên đề”| Cần làm | Khối Scratch | Ví dụ |
|---|---|---|
| Lấy số dư | ((a) chia lấy dư (b)) | 17 chia 5 dư 2 |
| Lấy phần nguyên của phép chia | ([làm tròn xuống v] của ((a) / (b))) | 17 ÷ 5 = 3,4 → 3 |
| Chia rồi làm tròn lên | ([làm tròn lên v] của ((a) / (b))) | 17 ÷ 5 = 3,4 → 4 |
| Khoảng cách giữa hai số | ([giá trị tuyệt đối v] của ((a) - (b))) | 3 và 8 cách nhau 5 |
| Kiểm tra lớn hơn hoặc bằng | <không phải <(a) < (b)>> | Scratch không có sẵn khối ≥ |
| Nói nhiều số trên một dòng | nói (kết hợp (a) (kết hợp [ ] (b))) | 3 4 |
Học theo từng dạng
Phần tiêu đề “Học theo từng dạng”Mỗi dạng là một trang riêng, gồm lý thuyết, giải mẫu và bài tập. Khi đề ghi “nhập”,
chương trình dùng hỏi [] và đợi; khi đề ghi “nói ra”, chương trình cho
nhân vật nói kết quả (đề gốc thường viết là “in ra”).
Học tiếp
Phần tiêu đề “Học tiếp”- Luyện thêm theo đề hoàn chỉnh: Đề thi Tin học trẻ Bảng A các năm và Bộ đề ôn thi Tin học trẻ Scratch.
- Ôn lại cách giải bài toán có lời văn và hai cách giải (công thức, thử tất cả): Các bài toán có lời văn.
- Các bài về chữ số, dãy số, danh sách: Giải toán với Scratch, Xử lý danh sách.
© 2026 Bumbii Academy. Toàn bộ nội dung thuộc bản quyền của Bumbii Academy, nghiêm cấm sao chép dưới mọi hình thức khi chưa được cho phép.